السيد الخوئي
377
توضيح المسائل ( فارسي )
( مسأله 2172 ) اگر كسى بخواهد طلب يا حق خود را به ديگرى صلح كند در صورتي صحيح است كه أو قبول نمايد ، ولى اگر بخواهد از طلب يا حق خود بگذرد قبول كردن أو لازم نيست . ( مسأله 2173 ) اگر انسان مقدار بدهى خود را بداند وطلبكار أو نداند چنانچه ، طلبكار طلب خود را به كمتر از مقدارى كه هست صلح كند مثلا پنجاه تومان طلبكار باشد وطلب خود را به ده تومان صلح نمايد ، زيادى براي بدهكار حلال نيست . مگر آن كه مقدار بدهى خود را به أو بگويد وأو را راضى كند ، يا طورى باشد كه اگر مقدار طلب خود را مىدانست ، باز هم به آن مقدار صلح مىكرد . ( مسأله 2174 ) اگر بخواهند چيزى را كه از يك جنس است ووزن آنها معلوم است به يكديگر صلح كنند ، احتياط واجب آنست كه وزن يكى بيشتر از ديگرى نباشد ، ولى اگر وزن آنها معلوم نباشد ، اگر چه احتمال دهند كه وزن يكى بيشتر از ديگرى است وصلح نمايند صحيح است . ( مسأله 2175 ) اگر دو نفر از يك نفر طلبكار باشند ، يا دو نفر از دو نفر ديگر طلبكار باشند ، وبخواهند طلبهاى خود را به يكديگر صلح كنند چنانچه طلب آنان از يك جنس ووزن آنها يكى باشد مثلا هر دو ده من گندم طلبكار باشند ، مصالحه آنان صحيح است وهمچنين است اگر جنس طلب آنان نباشد مثلا يكى ده من برنج وديگرى دوازده من گندم طلبكار باشد ، ولى اگر طلب آنان از يك جنس وچيزى باشد كه معمولا با وزن يا پيمانه آن را معامله مىكنند ، در صورتي كه وزن يا پيمانه آنها مساوى نباشد ، مصالحه آنان اشكال دارد . ( مسأله 2176 ) اگر از كسى طلبي دارد كه بايد بعد از مدتي بگيرد چنانچه طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند ومقصودش اين باشد كه از مقدارى از طلب خود گذشت كند وبقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد . واين حكم در صورتي است كه طلب از جنس طلا يا نقره يا جنس ديگرى باشد كه با وزن يا پيمانه فروخته مىشود ، واما در غير آنها براي طلبكار جائز است كه طلب خود را به